جغرافیا و تاریخ خرمشهر

شهرستان خرمشهر با مساحت 4552 کیلومتر مربع، در منتهی الیه جنوب غربی استان خوزستان و در محل تلاقی رود کارون و اروند واقع شده واز مهمترین شهر های این استان است که در 18 کیلومتری شهر آبادان قرار دارد.
این شهرستان از شمال به اهواز، از شرق به شادگان، جنوب به آبادان، و از غرب به اروند رود محدود است.
شهرستان خرمشهر به طور کلی دشت و شوره زار است و ارتفاعات مهمی ندارد. فقط در جنوب شرقی آن، کوه میشان به ارتفاع 250 متر دیده می شود.
مهمترین رود این شهرستان کارون است که از وسط شهر می گذرد و در نزدیکی خرمشهر به اروند رود می پیوندد.
آب آشامیدنی شهر از رودخانه های کارون، اروند رود و بهمنشیر تامین می شود.
شهرستان خرمشهر دارای دو بخش مرکزی و مینو است و ساکنین آن عموما به کار در بخش خدمات، کشاورزی(خرما و مرکبات)، حرفه های عبا بافی و حصیر بافی و همچنین در کارهای صنعتی اشتغال دارند.
بندر خرمشهر در آخرین نقطه سرحدی غربی کرانه خوزستان قرار دارد و بار انداز و اسکله های آن در کرانه اروند رود، ایران را از عراق جدا می کنند.
تعیین حدود این مرز از آثار دوره قاجار است ولی در سال 1975 میلادی با توافق دو طرف اصلاحاتی حدود مرز ایران و عراق به عمل آمد. لازم به ذکر است در دوره ناصر الدین شاه قاجار، میرزا تقی خان امیر کبیر طی مذاکرات چهار جانبه روس، انگلیس، عثمانی و ایران، بعد از چهار سال گفتگو، پیمان دوم ارزته الروم را امضاء کرد و به موجب آن در ازای صرف نظر کردن از دعاوی ایران در مورد سلیمانیه و واگذاری حاکمیت کامل آن به عثمانی، حاکمیت ایرا بر خرمشهر را تثبیت کرد.
خرمشر همواره به دلیل موقعیت جغرافیایی و تجاری خود و به دلیل ارتباط با دریای آزاد، ثروت عظیمی را در خود جای داده است.
وجود تجارتخانه های بزرگ و نمایندگی شرکت های بزرگ تجاری داخلی و خارجی، و همچنین شرکت های بزرگ کشتیرانی، به خرمشهر چهره یک بندر بین المللی بخشیده است.
به همین دلیل خرمشهر از دو سده قبل، مورد توجه استعمارگران قرار گرفته و تا کنون چندین بار نیز به اشغال قوای خارجی در آمده است. از جمله عثمانی ها در سال 1983 میلادی، انگلیس در سال 1857 میلادی و ارتش متجاوز عراق در سال 1359 ش، به اشغال این شهر اقدام کردند.
کشف نفت در قرن نوزدهم درمناطق جنوب ایران و مجاورت خرمشهر با جزیره آبادان که بعد ها پالایشگاه مدرنی در آن ساخته شد، اهمیت آن را دو چندان کرد.